Skûtsje van de week: Twee Gebroeders

Ongekende luxe in Langweer na jaren vol moeizame strijd en tegenvallers. Met de nieuwe schipper Johannes Hidzerszoon Meeter werd het oude Zwaga-skûtsje ‘Twee Gebroeders’ in 2015 met slechts 0,2 punt achterstand tweede bij de SKS. Winnaar was Dirk Jan Reijenga op Joure. Dat was minder verrassend, want ze hebben in Langweer lang gezocht om naar voren te komen.

‘Twee Gebroeders’, Langweer

Wildschut, Gaastmeer, 1914

De ‘Twee Gebroeders’ was een van de drie schepen die ze er de laatste jaren voor in de vaart brachten. Tot 2015 zeilden Langweerder schippers jarenlang met de ‘Ut ’e Striid’ van Jacob Huisman. Toen was de Buitenstvallaatster ‘Swan fan Donia’, nu ‘Drie Gebroeders’ van Arend Wisse de Boer, al afgeserveerd.

Met de topklassering is de ‘Twee Gebroeders’ na vele jaren vol ellende terug op het niveau waar ze met Ulbe, Lammert en Rienk Zwaga was, namelijk bovenaan. Rienk Ulbeszn. mocht dit niet meer meemaken, Lammert en Jeen leven nog wel. Zij genieten van het succes van hun familie, dat als door een mirakel is teruggekeerd en gehandhaafd. Alleen jammer voor hun familie dat Jaap Zwaga er nu niet op zeilt. Die hield het eind 2014 voor gezien nadat hij pas was benoemd.

 

Op breedte gebouwd

De ‘Grutte Griene’  is in 1914 bij Wildschut in Gaastmeer gebouwd in opdracht van de toen 31-jarige Rienk Ulbeszoon Zwaga uit Dijken bij Langweer. 

Rienk Zwaga senior was 21 jaar en getrouwd met Geesje Heida toen bij Wildschut Gaastmeer in zijn opdracht een schip werd gebouwd. Hij leende er geld voor bij een paar vertrouwde boeren en noemde het schip naar zijn zonen Ulbe en Jeen de ‘Twee Gebroeders’. Bijzonder was de maatvoering, namelijk 3,82m in de breedte bij een lengte van 19,34m. De breedte was mede bepaald door een heechhout bij Groot Lankum met een net iets grotere doorvaart.

Ook de vorm is apart. Van voor naar achter ‘verjongt’ dit schip net iets meer dan andere om beladen vlot de nauwe Tsjommer Feart door te komen. Volgens Lammert Zwaga zit er ongeveer een voet (28,4cm) verschil in breedte tussen de bolders aan de voor- en die aan de achterkant.

Rienk senior verkocht de ‘Twee Gebroeders’ in 1931 aan zijn zoon Ulbe, die de naam handhaafde. Hij was getrouwd met Akke van Lammert Brouwer en zou uitgroeien tot de beste skûtsjeschipper aller tijden. De familie werd kort daarna zwaar getroffen door een persoonlijk drama. Rienks 14-jarige zoon Harm, die verkouden was, raakte op 9 mei 1932 met zijn sjaal verstrikt in een draaiende motor van een melkboot en stierf de verstikkingsdood.

 

In wedstrijden

In en kort na de oorlog van 1940-’45 kon Ulbe op zeil en met een opdrukker achter de ‘Twee Gebroeders’ nog even goed verdienen. In 1945 hoorde hij tot de oprichters van de SKS en hij deed ook direct aan de kampioenschappen mee. Met hulp van zijn zonen Rienk, Lammert en Jeen werd hij in 1946 kampioen van de nieuwe organisatie.

In 1947 deed hij niet mee omdat toen zijn broer Jeen op 34-jarige leeftijd overleed. In de jaren 1948 tm 1950 werden de Zwaga’s met dit schip kampioen en in 1951 gedeeld derde (samen met Wouter Pietersma). Toen moest hij het schip verkopen. Eigenaar werd op 1 februari 1952 Foppe de Jong te Leeuwarden, die er een woonboot van maakte met ligplaats aan de Emmakade Noordzijde.

Maar in 1966 kocht de Stichting Donia het schip aan om het terug naar Langweer te halen. Lodewijk Meeter kon er niet mee uit de voeten. Rienk Ulbes Zwaga, die in 1968 schipper werd, won in 1969 de titel met de ‘Twee Gebroeders’. Zijn broer Lammert werd kampioen in 1980, Rienk tweede in 1981.

Droevige uitslagen leidden tot aankoop van een ander schip. Hendrik Keizer, Harmen Snijder, Anko van der Plas en Sietse Jan Rijpkema probeerden het met de ‘Twee Gebroeders’ bij de IFKS. Maar pas met Arend Wisse de Boer (2013) zat er weer muziek in: vierde in de A-klasse, nadat hij en de gebroeders Boersma uit Gorredijk het schip flink onderhanden hadden genomen.

Inmiddels had Niels Moerke, adviseur van de Stichting Skûtsjes Doniawerstal, ook al berekend dat met de nieuwe rating van de SKS de ‘Grutte Griene’ betere perspectieven bood dan de ‘Ut ’e Striid’. Dat leidde uiteindelijk tot keuze voor dit schip in de SKS-competitie van 2015, vlak nadat Jaap van Lammert Zwaga als schipper had bedankt en Johannes H. Meeter, wiens schipperschap bij Lemmer niet was verlengd, aan boord was gestapt.

Dat het goed zou komen, zag de Langweerder commissie bij de Jubileumwedstrijd op zaterdag 14 juni. Johannes won voor een groep enthousiaste fans, hoewel het nieuwe zeil nog niet eens klaar was.     

 

 

Opdrachtgever: Rienk Ulbesz Zwaga, Langweer

Registratienummer:  S 1097 N / L 2103 N / G 8550 N

Huidige eigenaar: St. Skûtsjes Doniawerstâl

Schipper: Johannes Hzn. Meeter

Lengte: 20,03

Breedte: 3,81

Holte: 1,18

Tonnage: 51

Gebruik: Wedstrijd / Charter


Afdrukken   E-mailadres