Opgaan, blinken en verzinken

Nog geen halve eeuw heeft aan de westkant van Gaastmeer de scheepsbouw gebloeid. Drie generaties Wildschut leefden er in de gloria, totdat de familie verdeeld raakte en oorlog het staalijzer duur maakte. Maar de mooiste schepen varen nog…

Op de Wildschutwerf in Gaastmeer liet de Langweerder schipper Rienk Zwaga in 1914 een groot roefschip bouwen. Hij noemde het ‘De twee gebroeders’, een verwijzing naar zijn twee zonen Ulbe en Harm. Ulbe zou er vanaf 1933 furore mee maken in wedstrijden van ‘beurt- en vrachtschepen’. Harm was toen al overleden. Hij stierf doordat zijn sjaal in de machinekamer van zijn vaders melkboot werd gegrepen door het vliegwiel. Toen Rienk hem vond, was hij gewurgd.
 ‘De Twee Gebroeders’, het huidige Langweerder skûtsje, mat 19,34 bij 3,82 meter en had een laadvermogen van 50,191 ton. Rienk kon het zelf niet uit eigen zak betalen. Hij leende geld bij een paar boeren die hem vertrouwden. Toen hij in de eerste oorlogswinter, van 1814 op 1815, zo profiteerde van de sterk gestegen turfprijzen, kon hij meteen een flink deel van de schuld aflossen. Toen vonden de boeren dat een schipper te veel verdiende, en dat hij de turf te duur leverde. ‘Dat doch ik noait wer’, moet hij hebben gezegd. Hij hoefde ook nooit weer, want het schip ging langer mee dan hij en Ulbe samen, en heeft ook kleinzoon Rienk al lang overleefd.