 | Doem van eer - AEbelina pronkjuweel van het skûtsjemuseum
Het mooiste en snelste skûtsje van de negentiende eeuw was de AEbelina. Een secuur ontworpen replica van dit verdwenen schip is in de jaren 2004 – 2009 onder leiding van Johan Prins gebouwd bij het Skûtsjemuseum op ‘De Stripe’ in Earnewâld.
Opdrachtgeefster is de Stifting Houten Skûtsje.
De AEbelina, later ‘Dorp Grouw’, was een houten fearskipke van ruim elf meter lang, dat een beurtdienst voer van Grouw op Leeuwarden. Daarnaast deed het geregeld mee in wedstrijden. Het was zo snel dat het meermalen van deelname werd uitgesloten.
Dit skipke werd in 1861 gebouwd door de legendarische Eeltje Holtrop van der Zee. Hij bouwde het ‘op de koop’; een opdrachtgever had hij er niet voor, maar het werd na tewaterlating vlot gekocht door Jentje Zuidema. Later kwam het in handen van de reus Wiebe Peekema. Beide eigenaren-schippers wonnen er een schat aan prijzen mee.
Met de herbouw van de AEbelina heeft de houtbouw in Fryslân er een monumentaal symbool van edel vakmanschap bij. Bovendien is het schip een eresaluut aan de schipperij, door de eeuwen heen zo belangrijk voor deze provincie. Het herinnert daarnaast aan de oerjaren van het wedstrijdzeilen met ‘vracht- en beurtschepen’, waar het huidige Skûtsjesilen tot vandaag de dag aan herinnert.
Volgens plan gaat de nieuwe AEbelina op 22 augustus 2009 tewater. Dan kunnen kenners en liefhebbers met eigen ogen zien hoe mooi zo’n houten schip vaart.
Speciaal rond dit project is een prachtig, rijk geïllustreerd boek gemaakt, met een compleet overzicht van het bouwproces en een beknopte geschiedenis van het Skûtsjemuseum. Dit bestond in oktober 2007 tien jaar.
ISBN: 978-90-77948-31-6
Prijs: € 18.50
Bestel dit boek
|
| | |
 | De Jonge Jan - De Poep en de Sytama's
Op zijn verjaardag, 2 augustus 1911, betrad schipper Sytze Jiskes Sytema zijn nieuwe schip ‘De Jonge Jan’. Het was gebouwd onder leiding van de meesterbouwer Bouke Roorda van de ‘Piipster werf’ in Drachten. De werf was net failliet gegaan.
Enkele weken later zeilde Sytema, bijgenaamd ‘De Poep, op De Veenhoop zijn eerste wedstrijd. Toen werd ook het schip ‘De Poep’ genoemd.
‘De Jonge Jan’ zou bij het Skûtsjesilen een legende worden. De Sytema’s wonnen er voor duizenden guldens prijzen mee. Maar ze hadden ook hun verdriet.
Sytze Jiskes was wees van dubieuze afkomst. Hij en Geertje Boom verloren een dochter op jonge leeftijd. Zoon Jan en dochter Jeltje bleken niet voor de huwelijksliefde geboren, zodat ze tot elkaar veroordeeld waren. Zij scharrelden met hun schip door de Friese wereld.
De Meeters kalefaterden ‘De Poep’ later op. Hylke de Vries zeilde ermee voor Earnewâld. Anne Tjerkstra liet het opknappen voor Langweer. Toen kwam, in 2007, Jelle Talsma. Hij restaureerde ‘De Jonge Jan’ liefdevol en bracht haar terug naar het hoogste niveau bij de IFKS.
Over dit schip en haar opvarenden is een prachtig, informatief en soms ontroerend skûtsjeboek geschreven door Klaas Jansma, met hulp van Eildert Klaas Meeter en Hilda Talsma. Boordevol anecdotes, foto’s en unieke documenten. Klaas Jansma
144 pagina's
€ 18,50 Verschijnt in januari 2010
Bestel dit boek
|
| | |
 | Kleine encycopedie van het Skûtsjesilen - Klaas Jansma
Waar gaat het om? Wat doen ze nou? Wat ropt dy man? Skûtsjesilen is een sport vol mysterie.
Zelfs kenners en vaste toeschouwers vragen zich geregeld af wat er op het water gebeurt.
Trouwens, wat zijn nu eigenlijk skûtsjes? En aan welke regels moeten de deelnemers zich houden?
Het leven wordt zoveel leuker als je alles begrijpt.
Daarom verschijnt nu de Kleine Skûtsje-encyclopedie met van a tot z alle gangbare termen opgeschreven en uitgelegd. In Nederlands en Fries, en soms omgekeerd. Met honderden instructieve of gewoon mooie illustraties. En met een grapje af en toe, want humor hoort erbij.
De trefwoorden zijn geordend in twee delen. Deel 1 gaat over het skûtsje en leven en werk van de oude zeilschippers. In Deel 2 worden de zaken betreffende het wedstrijdzeilen bij SKS en IFKS beschreven.
Duizenden woorden en namen passeren de revue. Van aan de wind tot zwaardloper en van Amels tot Zwerver.
Kortom: een onmisbaar naslagwerk voor wie er echt van wil genieten.
Samensteller is Klaas Jansma. Dan witte jo it wol.
Kleine encyclopedie van het skûtsjesilen -Klaas Jansma
Rijk geïllustreerd
€ 16,50
Bestel dit boek |
| | |
 | Jachten & Jagen
Een pretje was het niet, leven aan boord van een zeilschip. Zeker niet voor kinderen. Zij moesten vroeg meewerken. Een onbezorgde jeugd eindigde vaak al op hun tiende, en soms nog eerder.
Vijf van die kinderen, allen van Friese schippersafkomst, hebben hun eigen verhaal geschreven. Ze beslaan samen een periode van zeventig jaar, tussen 1860 en1930. Deze persoonlijke verhalen geven een indringend beeld van het jonge leven aan boord van Friese binnenschepen. Dat maakt deel uit van een rijke schipperstraditie, die pas in de jaren vijftig van de twintigste eeuw vervaagde. Een waardevol document, dat vlees en bloed geeft aan onze recente maritieme geschiedenis.
Jachten & Jagen - Netty Gabel & Klaas Jansma
176 pagina's rijk geïllustreerd
€ 20,00
Bestel dit boek |
| | |
 | De razende man - Klaas Jansma
Klaas Jansma, de stem van het skûtsjesilen, schrijft al vanaf zijn zesde. Mem Martha noemde hem ‘de Razende Man’. Een scherp waarnemer is hij en humoristisch vertolker van de weemoed.
Klaas Jansma schreef boeken, journalistieke verhalen, cabaretteksten en skûtsjeuitslagen op sigarendoosjes. De top bereikt hij in zijn columns. Hij schreef er sinds 1969 meer dan tweeduizend, de meeste voor het Friesch Dagblad.
Er zijn 65 columns gebundeld. Ze gaan over Fryslân, domkoppen en genieën, het kleine leven en het grote wonder.
Bestel dit boek
|
| | |
 | Lemster skûtsje - Klaas Jansma
In 1958 kocht een nieuwe commissie in Lemmer het skûtsje van Johannes Bakker om mee te doen aan wedstrijden van de SKS. Het werd na teleurstellende prestaties al gauw vervangen door een ander. Sindsdien is ‘Lemmer’ een begrip in de skûtsjewereld, en heerst hier wekenlang de echte skûtsjekoorts.
Dit boek vol sfeervolle foto’s is een ode aan het skûtsjesilen van toen en nu. In de begeleidende tekst wordt ingegaan op glorieuze momenten, grootse prestaties en op netelige kwesties die soms de Lemster gemeenschap in beroering brachten.
Bestel dit boek |
| | |
 | Van Ambulant tot Zwaluw - Jelmer Kuipers
Ruim duizend Friese skûtsjes zijn tussen 1887 en 1933 geregistreerd. Maar het eerste is in Vierverlaten bij Hoogkerk gebouwd voor Rottevalle. Het vaart nog steeds als ‘De Rot’, zo staat te lezen in ‘Van Ambulant tot Zwaluw’.
Bestel dit boek |
| | |
 | Voor eigen risico - Klaas Jansma
Het boek gaat over strijd, nederlaag en overwinning. Over gevechten tussen Meeters en Zwaga’s, originaliteit en sportiviteit. En over geld, want ‘dat ferrekte jild’ bepaalde veel.
Bestel dit boek |
| | |
| Van Zwaluw tot Roek - Frits J. Jansen / Klaas Jansma
Dit rijk geïllustreerde boek bevat het verhaal van een skûtsje, verweven met levensverhalen van boeiende mensen. Tal van nog toe onbekende details komen aan de orde.
|
| | |
 | Skipperstaal - dr. Karel Ferdinand Gildemacher
De taalkundige dr. Karel Ferdinand Gildemacher uit Joure legde rond 1970 met een doctoraalstudie de basis voor het woordenboek. Met medewerking van Klaas Jansma en Jelmer Kuipers kwam Skipperstaal tot stand. Skipperstaal is rijk van taal en schipperscultuur.
Bestel dit boek |
| | |
 | Met geveegde kont (4e druk) - Klaas Jansma
Hét naslagwerk over skûtsjes, skippers en scheepsbouwers. Het leven, de strijd en de inzet van een varend volk. Onmisbaar voor skûtsjesilers en fans. Rijk geïllustreerd met ruim 150 foto’s, tekeningen, documenten en kaarten.
Bestel dit boek |
| | |
 | Om priis en eare - Gosse Blom
It hurdsilen foar fearskippen, fracht- en beurtskippen en skûtsjes bestiet al sûnt 1804. Histoarikus Gosse Blom hat mear as tûzen útslaggen boppe wetter helle. Nammen fan bekende en ûnbekende skippers binne fêstlein.
Bestel dit boek |
| | |
 | Pracht en passie - Ger Dijs
Skûtsjesilen is een ruige sport, en een lust voor het oog. De fotograaf Ger Dijs uit Sneek legde tussen 1961 en 2001 in 25.000 opnamen bijzondere wedstrijdsituaties vast. Miek Reuling en Klaas Jansma maakten een selectie van bijna 500 spetterende skûtsjefoto’s. |
| | |
 | De skûtsjeskippers fan Anne Tjerkstra
Schipper Anne Tjerkstra van het Langwarder skûtsje schilderde op oude fokken zijn markantste collega-schippers. Fraaie uitgave in full colour. |
Skûtsjeboeken 
Dit boek is geen skûtsjeboek avant la lettre, maar past heel goed in de categorie ‘schippersverhalen’. En dat het schippersleven in vroeger tijden geen pretje was, is wel bekend. Maar dit boek duikt dieper in de geschiedenis. Het vertelt het ijzingwekkende verhaal van schipper Wytze Hellinga uit Grou.
